Nhìn lại thị trường Coworking Space tại Việt Nam trước cú ngã của WeWork

Nhìn lại thị trường Coworking Space tại Việt Nam trước cú ngã của WeWork.

Việc WeWork gặp cú ngã đau đớn có khiến cả ngành lung lay hay ngược lại, đây là một cơ hội để các Coworking Space tại Việt Nam soi chiếu lại?

Nhìn lại thị trường Coworking Space tại Việt Nam trước cú ngã của WeWork

Vào tháng 8/2019, WeWork – startup nổi tiếng trong lĩnh vực Coworking Space nộp hồ sơ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Ngay lập tức, thị trường đã chỉ ra những vấn đề tiêu cực trong tình hình kinh doanh suốt 3 năm liền của “kỳ lân”. Từng được định giá tới 47 tỷ USD, đến ngày 24/9, CEO Adam Neumann phải từ chức khi bị bóc trần hàng loạt bê bối. Giá trị của WeWork rớt xuống còn 10 tỷ USD và kế hoạch IPO hoãn vô thời hạn.

Dù không phải là doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới cung cấp dịch vụ chia sẻ không gian chung nhưng trước những thành công đầy tính bùng nổ (với hỗ trợ từ những lần rót vốn của SoftBank), WeWork luôn được coi là hình mẫu lý tưởng của mô hình này để các startup trong cùng lĩnh vực “noi theo”. Các doanh nghiệp tại Việt Nam cũng không ngoại lệ.

Với cú ngã nói trên của WeWork, liệu thị trường Coworking Space Việt Nam có lung lay?


Những khó khăn bộc lộ từ mô hình “copy” và thành công từ sự khác biệt


Trước khi vụ việc WeWork xảy ra thì những áp lực của một số doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Coworking Space tại Việt Nam đã hé lộ, đặc biệt là những DN “copy” mô hình và chiến lược hoạt động của WeWork với tư duy phát triển hệ thống nhằm mục tiêu bán cho các ông lớn như Wework. Chưa có Coworking Space nào tại Việt Nam tuyên bố có lãi.

Ông Trần Xuân Kiên – cựu Chủ tịch của điện máy Trần Anh khi bắt đầu bước chân vào thị trường Coworking Space từng thể hiện tham vọng trở thành số 1. Sau hơn 1 năm, ông Kiên thừa nhận những cạnh tranh không ngờ của thị trường này và không còn đặt tham vọng lớn, một phần bởi áp lực trước sự gia nhập của những doanh nghiệp tỷ đô từ nước ngoài.

“WeWork trị giá mấy chục tỷ USD, làm sao mình có thể cạnh tranh được. Rồi một vài công ty khác trong khu vực cũng định giá tới cả tỷ USD cũng đang nhăm nhe vào thị trường Việt Nam” – ông Kiên chia sẻ trên báo chí.

Khảo sát cho thấy, giống như WeWork, hầu hết các Coworking Space tại Việt Nam tập trung vào phần “Space” thay vì “Coworking”. Do đó, các DN cạnh tranh dựa trên một số yếu tố chính trong kinh doanh dịch vụ bất động sản là địa điểm, cách thiết kế không gian và giá thuê. Sản phẩm cho thuê không có nhiều sự khác biệt: văn phòng riêng, chỗ làm việc chia sẻ, chỗ làm việc cố định, chỗ làm việc linh hoạt… với các không gian chung như phòng họp, khu vực giải trí và hình thức thuê 1 ngày hoặc gói thuê theo thời gian xác định… Một số DN tạo thêm những giá trị gia tăng bằng cách cung cấp các dịch vụ tổ chức hội thảo, đào tạo kỹ năng, sự kiện kết nối hay tư vấn quản trị, tài chính, thuế…

Đánh giá từ trải nghiệm của người dùng, các Coworking Space lớn tạo được một số dấu ấn về không gian. Ví dụ, Dreamplex có diện tích rất rộng, thiết kế sáng tạo và tầm nhìn đẹp do lợi thế về tầng cao; UP được đánh giá cao về gói dịch vụ “văn phòng may đo” rất linh hoạt cho khách thuê; CoGo nổi bật bởi vị trí đắc địa khi đặt địa chỉ tại những tòa nhà văn phòng hạng A-B ở Hà Nội; hay CenX định hình là một không gian làm việc theo phong cách “vũ trụ”, được tích hợp với hệ sinh thái của Cenland, phù hợp với tham vọng lớn của các start-up liên quan đến bất động sản và công nghệ… Còn WeWork đã chính thức đặt chân đến Việt Nam vào tháng 11/2018 với lợi thế về mạng lưới toàn cầu hiện diện tại 71 thành phố.

Khá nổi bật trong số các Coworking Space lớn là Toong. Không chỉ dẫn đầu về số địa điểm với 16 cơ sở tại 3 nước Đông Dương, Toong cũng được đánh giá là một mô hình khác biệt mà ông Dương Đỗ, CEO của Toong gọi là “khước từ mô hình mẫu”.

Academy Of Business (ABIZ)