3 loại năng lực cần có để thành công trong hành trình chuyển đổi số

3 loại năng lực cần có để thành công trong hành trình chuyển đổi số

3 loại năng lực cần có để thành công trong hành trình chuyển đổi số

3 KEY TALENTS FOR A SUCCESSFUL DIGITAL TRANSFORMATION | Srikar Reddy & Jean-Claude Monney, World Economic Forum, 26.06.2019.

Chuyển đổi số là bước thay đổi gắn với sự có mặt của công nghệ ở mọi khía cạnh của xã hội và sự giao thoa giữa thế giới số, thế giới sinh học và thế giới vật lý chính là cốt lõi của Cách mạng công nghiệp 4.0 – theo Klaus Schwab, người sáng lập Diễn đàn kinh tế thế giới. Kỹ thuật số đang tăng tốc với chiều rộng và chiều sâu chưa từng có, trở thành chất xúc tác chính yếu cho những mô hình doanh nghiệp mới đang tác động lên mọi ngành nghề và bộ máy nhà nước.

Trong quá khứ, doanh nghiệp truyền thống mất một khoảng thời gian dài để xây dựng nên đế chế tỷ đô. Nhưng trong thời đại mới, những “tay chơi kỹ thuật số” tạo lập những doanh nghiệp giá trị cao trong thời gian ngắn hơn và làm gián đoạn nền tảng của các ngành truyền thống. Bí quyết thành công của họ nằm ở khả năng tư duy rất khác biệt – rất kỹ thuật số – cùng với những mảng năng lực mới.

Cuốn sách Machine, Platform, Crowd của Andrew McAfee và Erik Brynjolfsson của đại học MIT, và cuốn Platform Revolution: How Networked Markets are Transforming the Economy của Marshall van Alstyne, Georffey Parker và Sangeet Paul Choudart của Đại học MIT và Boston đã trình bày một số nguyên tắc thành công quan trọng . Áp dụng những nguyên tắc đó, các doanh nghiệp “kỹ thuật số từ khi lọt lòng” đã tạo nên nền công nghiệp kỹ thuật số dựa trên nền tảng công nghệ độc đáo. Những doanh nghiệp đó đã thành công tạo ra hệ sinh thái kỹ thuật số kết nối khách hàng, người bán và đối tác, giúp đưa ra những quyết định sáng suốt một cách nhanh chóng dựa trên dữ liệu tạo ra từ hệ sinh thái.

Để tạo ra một phương pháp kinh doanh mang tính đột phá như vậy, các tổ chức cần tìm ra và đầu tư vào một chiến lược khai thác các năng lực toàn diện có thể đón nhận mô hình kỹ thuật số mới. Nhưng loại năng lực nào là cần thiết để doanh nghiệp tiến bước trên hành trình chuyển đổi số của mình?


Có ba loại năng lực thiết yếu:

năng lực lãnh đạo, năng lực chuyên môn và năng lực ứng xử.


NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO


Khả năng lãnh đạo đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thiết lập chiến lược chuyển đổi số của tổ chức. Sở hữu khả năng lãnh đạo có tính đột biến tức là phải dẫn dắt mọi người đi trên một hành trình mới, một chặng đường với những thông lệ, rủi ro, cơ hội chưa từng được khám phá. Những doanh nghiệp có năng lực lãnh đạo số xuất sắc đều có đặc điểm chung sau:

  • Rành mạch. Là một năng lực quan trọng đối với lãnh đạo của các tổ chức và bộ máy nhà nước. Sự rành mạch được thể hiện thông qua khả năng suy ngẫm và tạo nên môi trường vận hành có thể bao hàm hệ sinh thái của doanh nghiệp đó, từ đó tạo ra tầm nhìn rõ ràng cho cổ đông và người có liên quan và tầm nhìn đó được chuyển tải bằng chiến lược và kế hoạch chặt chẽ.
  • Linh hoạt. Là khả năng áp dụng nhiều phong cách lãnh đạo khác nhau phụ thuộc vào sự biến đổi khó lường của từng tình huống. Đây sẽ là tiêu chuẩn mới trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0. Công trình hoàn thiện nhất tìm hiểu về lĩnh vực này có lẽ là của Daniel Goleman. Ông đã đưa ra định nghĩa về sáu phong cách làm việc chính trong cuốn Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ.
  • Kiên định. Tương tự định nghĩa của Angela Duckworth trong cuốn GRIT: Perseverance and Passion for Long-term Goals. Trong thời đại kỹ thuật số, kiên định chính là tận tâm với tầm nhìn số của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian dài. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, doanh nghiệp cần có năng lực đa ngành, kết hợp kỹ năng kinh doanh và kiến thức chuyên ngành tốt, cộng thêm việc áp dụng những kiến thức, kỹ năng đó một cách hiệu quả và nhanh chóng vào mô hình kinh tế đang thay đổi không ngừng.

NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN


Do chuyển đổi số được thúc đẩy bởi các hệ thống nên năng lực trong thời đại số doanh nghiệp cần phải có năng lực đa ngành, thông thạo công nghệ số và cần đặt ra câu hỏi làm thế nào để áp dụng chúng một cách hiệu quả cho tổ chức.

  • Cách tiếp cận hệ sinh thái. Nếu bạn quan sát những doanh nghiệp số đời đầu và các yếu tố dẫn đến thành công của họ thì bạn sẽ nhận ra một điểm chung. Họ đều tạo ra hệ sinh thái. Đây là cú chuyển mình có ý nghĩa quan trọng từ mô hình kinh doanh truyền thống với cách tiếp cận thiên về tuyến tính hơn. Doanh nghiệp số thời đại mới thưởng cho những ai có thể tái thiết mô hình kinh doanh có khả năng tạo ra mạng lưới kết nối những người tìm kiếm giá trị với những người cung cấp giá trị và tạo ra hệ thống hỗ trợ quá trình trao đổi giá trị giữa những người tham gia nhờ hệ sinh thái rộng lớn hơn.
  • Tư duy nền tảng. Để hoàn thiện phương pháp hệ sinh thái, bản thân doanh nghiệp phải tự định hình mình là một doanh nghiệp nền tảng. Amazon, Uber, Airbnb đều là ví dụ của mô hình doanh nghiệp nền tảng phục vụ khách hàng thông qua giá trị mà họ mang đến cùng với mô hình của họ. Điều này dẫn đến nhu cầu tìm kiếm lớp kiến trúc sư mới có thể tạo nên hệ sinh thái kết nối khách hàng, doanh nghiệp, nguời cung cấp và đối tác. Họ cũng là người tạo ra những hệ thống nâng cấp dữ liệu từ hệ sinh thái và hỗ trợ quá trình đưa ra quyết định sáng suốt.
  • Dịch vụ AI và nhận thức. Đây là những giải pháp thuật toán có thể cảm nhận, hiểu, hành động và học hỏi. Chúng sẽ là sự tổng hòa của tất cả các giải pháp phần mềm và hệ thống từ tác nhân thông minh (intelligent agent) cho đến xe tự hành. Sẽ cần đến nhiều tầng chuyên môn đa dạng dù bạn là CEO, CTO hay lập trình viên. Nếu là CEO, bạn cần đảm bảo doanh nghiệp xác định và áp dụng nguyên tắc về AI để quản lý việc mua và phát triển giải pháp AI. Là CTO, bạn cần hiểu nhiều thông số kỹ thuật, kiến trúc và bố cục của danh mục AI của doanh nghiệp. Nếu là lập trình viên, bạn cần phải thành thạo nhiều mô hình AI khác nhau nhằm tối ưu hóa quá trình viết giải pháp.
  • AR/MR/VR. Các hệ thống thực tế tăng cường (AR), thực tế hỗn hợp (MR) và thực tế ảo (VR) đang nở rộ và mang lại những phương pháp học tập, giải quyết vấn đề và giải trí chưa từng có. Một số tấm gương của chuyển đổi số trong lĩnh vực này là doanh nghiệp 100 năm tuổi ThyssenKrupp khi trang bị cho nhân công làm việc thực địa các giải pháp thực tế hỗn hợp, hoặc Cleveland Clinic muốn tăng cường kiến thức của bác sĩ và bác sĩ phẫu thuật, hoặc kỹ thuật viên của Japan Airlines, những người có thể học cách bảo dưỡng ảo cho máy bay ở mọi nơi.
  • Khoa học dữ liệu. Ngay từ khi kỹ thuật số đặt những bước chân đầu tiên, dữ liệu đã bắt đầu bùng nổ. Những mô hình khoa học dữ liệu mới mẻ hơn sẽ xuất hiện khi doanh nghiệp tiếp tục đầu tư phân tích lượng dữ liệu khổng lồ mà họ tạo ra. Dần dần, ranh giới giữa khoa học dữ liệu và các chức năng khác sẽ bị xóa nhòa, chẳng hạn như sử dụng dữ liệu trong quá trình phát triển sản phẩm.

NĂNG LỰC ỨNG XỬ


Để có thể xử lý gián đoạn trong thời đại kỹ thuật số và thích nghi với thay đổi, những đặc điểm về tư duy và cảm xúc sẽ định hình cách con người làm việc trong tương lai. Cách cải thiện chính là nhờ:

  • Tư duy thiết kế toàn diện. Bao hàm là một phương pháp luận được sinh ra trong môi trường số có thể tạo điều kiện tận dụng sự đa dạng của con người. Quan trọng hơn cả, điều có còn đồng nghĩa với khả năng bao hàm và học hỏi từ những người có quan điểm khác nhau. Trong thế giới số kết nối chặt chẽ, năng lực thiết kế cho tất cả mọi người nên là một khái niệm mới và nên được kết hợp với tư duy thiết kế, tạo thành một quy trình bài bản tạo điều kiện cho những người thậm chí có tư duy bảo thủ nhất cũng có thể phát triển những giải pháp mới mẻ, đột phá khi phải đối mặt với vấn đề.
  • Thấu cảm. Công nghệ số sẽ có tác động mạnh mẽ tới công việc hiện tại và tương lai của chúng ta và thấu cảm sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc làm thế nào để những nhân tài của tổ chức có thể tái thiết kỹ năng/nâng cao kỹ năng khi đứng trước cơ hội mới trong thời đại số và làm thế nào để giao tiếp mạch lạc với nhau có thể được phát triển song song. Có ba loại hình thấu cảm: (1) Thấu cảm nhận thức: khả năng hiểu quan điểm của người khác, giúp bạn thể hiện bản thân một cách rõ ràng. (2) Thấu cảm cảm xúc: khả năng cảm nhận những gì nguời khác cảm thấy, giúp tạo ra những mối quan hệ hiệu quả (khách hàng, đồng nghiệp, nhà cung cấp). (3) Thấu cảm từ tâm: khả năng nhận biết người khác muốn gì từ bạn, giúp bạn đánh giá giá trị của một giải pháp.
  • Tư duy tăng trưởng. Là sự khao khát học hỏi và nỗ lực hết mình mỗi ngày trong công việc và cuộc sống. Chúng ta bẩm sinh đã tài năng hay chúng ta phải học hỏi mới thành tài? Giờ chúng ta đều biết chúng ta có thể học hỏi, phát triển và cải thiện mình trong suốt cuộc đời và điều đó có thể đạt được nhờ tư duy. Tư duy là cách suy nghĩ về mục tiêu chúng ta theo đuổi. Câu chuyện về thành công khi áp dụng những nguyên tắc trình bày trong cuốn Growth Mindset của Carol Dweck được thể hiện rõ nhất có lẽ ở Microsoft. Cuốn sách Hit Refresh của CEO Satya Nadella đã chia sẻ cởi mở về hành trình chuyển đổi của doanh nghiệp này. Kết quả như thế nào thì đã được phản ánh rõ nét trên thị trường, với giá cổ phiếu của doanh nghiệp cao gấp ba lần trong nhiệm kỳ của Nadella.
  • Sự tò mò. Là động lực hiệu quả nhất để trở thành một người học, một nhà cải cách trọn đời. Làm sao có thể định hình tương lai nếu bạn không hiểu hiện tại có thể làm được những gì? Lấy ví dụ như AI chẳng hạn, đối với phần lớn chúng ta, AI là một điều bí ẩn dù ai ai cũng đã và đang sử dụng các giải pháp dựa trên AI trong những năm qua. Từ kiểm tra lỗi chính tả đến tính năng dự đoán chữ cái tiếp theo trên bàn phím của điện thoại thông minh, cho đến ứng dụng ảnh có thể phân loại ảnh dù bạn chẳng bao giờ gắn thẻ cho những tấm ảnh đó. Hãy luôn tò mò và tự hỏi bản thân: làm sao có thể làm được điều này? Đã đến lúc đầu tư thời gian để hiểu các khái niệm từ nhiều nguồn khác nhau và bắt tay thực hiện.

Để thành công trong hành trình chuyển đổi số,  doanh nghiệp vô cùng cần thế hệ tài năng đa ngành mới: từ những lãnh đạo có tầm nhìn và kinh nghiệm, hiểu về sức mạnh của công nghệ để có thể tạo ra giá trị doanh nghiệp mới, cho đến những kỹ năng chuyên môn khác nhau để khai thác sức mạnh của công nghệ số mới, đến kỹ năng ứng xử để có thể xử lý sự gián đoạn cố hữu ở mọi sự chuyển đổi. Các doanh nghiệp nên chú trọng tìm ra và đào tạo những tài năng sở hữu các kỹ năng trên, cả nội bộ lẫn bên ngoài doanh nghiệp, để tạo ra văn hóa tư duy phát triên song hành với tư duy thiết kế và tư duy cải tiến để nâng tầm và duy trì tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp: con người.

Học viện doanh nghiệp ABIZ- ĐH Đà Nẵng là đơn vị đối tác của Học viện chiến lược, một đơn vị thành viên của VMCG chuyên tổ chức các chương trình nghiên cứu, tư vấn và đào tạo xoay quanh chiến lược ứng dụng công nghệ và nền tảng số, chiến lược chuyển đổi số, chiến lược chuyển đổi mô hình kinh doanh, và chiến lược chương trình thành viên. Bên cạnh đó, ABIZ còn là đối tác của nhiều đơn vị giáo dục lớn uy tín ở Việt Nam và trên thế giới. Chương trinh đào tạo chất lượng, đa dạng, đón đầu xu hướng tại ABIZ sẽ trang bị cho người học những kiến thức mới giúp tối ưu hóa giá trị kinh doanh.


NGUỒN:

  • 3 Key Talents for a Successful Digital Transformation, Srikar Reddy & Jean-Claude Monney, World Economic Forum, 26.06.2019.
  • VMCG dịch và hiệu đính.

Academy Of Business (ABIZ)